عزيز دولت آبادى

مقدمه 36

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي )

4 - به طورى كه قبلا نيز متذكر شديم سعى شده است اشتباهات منابع موجود كه معلول كم تتبعى بوده تا حدود امكان اصلاح و نواقص آنها رفع شود . 5 - اين كتاب به دو قسمت بخش شده است : بخش نخست در دو جلد حاوى تراجم شاعرانى است كه از روزگاران گذشته تا عصر حاضر شمع حياتشان خاموش گشته است « 1 » . بخش دوم ، شامل تراجم سخنوران معاصر و مكمل بخش نخست خواهد بود . با وجود اين در پايان هر شهرستان براى تتميم ، فهرستى از شاعران معاصر و آنهايى كه به زبان كنونى آذربايجان شعر گفته‌اند « 2 » نيز با ذكر منابع به اختصار نقل شده است . 6 - تذكره‌هاى محلى با همهء امتيازات داراى يك عيب مهم است و آن اينكه اگر مراجعه‌كننده نداند شاعر اهل كدام شهرستان است در پيدا كردن آن دچار اشكال مىشود و تازه سخنورانى هم هستند كه منشاء و مولدشان مورد ترديد و محل اختلاف است . اين نقص با افزودن فهرستهاى لازم و كافى در پايان رفع شده است . 7 - در تذكره‌ها و دواوين معدودى از سخنوران نمونه‌هايى از زبان پهلوى آذرى : زبان باستان آذربايجان به يادگار مانده است كه كلا ضبط و فهرست گويندگان آنها نيز ضمن فهارس ذكر شده است . 8 - قبل از نقل تراجم سخنوران هر محل ، به تاريخ و جغرافياى تاريخى و آثار تاريخى استان و شهرستان مربوط اشاره شده است .

--> ( 1 ) - بديهى است كه اگر در مواردى سخنورى از مرز بخش اول به بخش دوم و يا برعكس نقل شده باشد ، نكته‌سنجان آن را جزو تسامحات قابل گذشت منظور خواهند نمود . ( 2 ) - آقاى يحيى شيدا با تاليف تذكرهء « ادبيات اوجاغى » تراجم احوال و اشعار شاعران معاصر را كه به تركى آذربايجانى شعر گفته‌اند . به اجمال و تفصيل نقل و طالبان اين رشته را از تفحّص بىنياز كرده‌اند .